De Maan

Schijngestalten

Mocht je nog denken dat "Halve Maan" onstaat doordat de helft van de maan in de schaduw van de aarde staat, dan heb ik een verrassing voor je. Je hebt het mis. Samen met zowat 50% van de Nederlandse bevolking overigens, dus schaam je niet. Na lezing van deze pagina hoor je bij de andere helft: De helft die het wél snapt. Had je het al gesnapt, dan heb ik nog steeds wat aardige weetjes voor je, wat verderop in dit verhaal.

Bij halve maan staat de maan in de schaduw van zichzelf. Op het plaatje is dat goed te zien. Net als de Aarde heeft de maan altijd een donkere en een lichte kant: Een dag- en een nachtkant. Afhankelijk van hoe je tegen de maan aankijkt zie je de dagkant, de nachtkant, of van allebei de kanten een deel.
Kijk je vol tegen de dagkant aan, dan spreek je van volle maan. De nachtkant heet nieuwe maan. Halve maan zit er midden tussenin.

De schaduw van de aarde heeft er trouwens wel een invloed: Als de maan in de schaduw van de aarde terecht komt heet dat een maansverduistering. Andersom: Komt de maan recht voor de zon terecht, dan heet dat een zonsverduistering. Als de zon, de aarde en de maan precies in hetzelfde vlak lagen (zoals op het plaatje) dan zouden we iedere maand een zonsverduistering en een maansverduistering meemaken. Doordat in werkelijkheid het vlak niet perfect is, gaat de maan meestal net onder de schaduw van de aarde door, of er overheen. Een maansverduistering is dan ook vrij zeldzaam.

Een paar harde feiten

Dit zijn dingen die je al lang wist, maar ik noem ze nog even, want straks ga ik er mee goochelen:

De aarde draait in zowat 24 uur om z'n as
De maan draait in 30 dagen om de aarde
Het hele spul draait vrijwel in een plat vlak
Gekeken op de noordpool, draait alles tegen de klok in: zowel de aarde als de maan rond de aarde.

Goochelen

Tot zo ver heb ik niets verteld waar je wat aan hebt, maar dat komt nu:

Bij volle maan staat de aarde precies tussen de zon en de maan in. Waar je ook staat op aarde, op welk uur van de dag dan ook, je hebt óf de zon óf de maan boven de horizon, maar nooit allebei. Daaruit volgt: De maan komt op als de zon ondergaat en de maan gaat onder als de zon opgaat. Volle maan is dubbel feest: Niet alleen geeft hij veel licht, hij doet het ook nog eens 's nachts.
De nieuwe maan (zo zwart als 'ie is) staat op vrijwel dezelfde plek als de zon. Ze gaan dan ook samen op en onder. De nieuwe maan is dubbel niks: Niet alleen geeft hij geen licht, hij doet het ook nog eens overdag.
De maan is traag. Zien we de zon in 24 uur ronddraaien, voor de maan is dat 24 uur en 48 minuten. Je kunt dat zelf beredeneren met het plaatje: In 30 dagen gaat de zon 30 keer op en onder. Omdat de maan in die tijd een rondje met de aarde mee draait gaat hij maar 29 maal op en onder. Dat maakt z'n omlooptijd 30/29 * 24 uur = 24 uur 48 minuten.
Een ezelsbruggetje: De maan is langzaam, daarom komt MAANdag ook na ZONdag. Dat wij op maandag juist altijd zo'n haast hebben is omdat we niets van het leven gesnapt hebben.
Uitgaande van het vorige punt: Plan je een romantische avond, doe het dan op volle maan of net ervoor. Erna komt 'ie te laat op, dan wordt het nachtwerk.
Een maansverduistering treedt alleen maar op precies op het tijdstip van volle maan.
Een zonsverduistering treedt alleen maar op precies op het tijdstip van nieuwe maan.

De Ultieme Horoscoop

In deze wazige tijden is een verhaal over de maan niet compleet zonder horoscoop. Ik raad je aan deze horoscoop uit te printen en op het toilet te hangen: Hij is geldig voor iedereen, alle dagen van het jaar, en maakt daarmee de horoscopen van alle kranten en tijdschriften definitief overbodig:

Als je je tuin antropososfisch wilt onderhouden, zaai dan bij volle maan. Bij nieuwe maan ziet je namelijk 's nachts geen hand voor ogen.
Als het buiten regent, bij zowel volle, halve als nieuwe maan, doe je er verstandig aan een regenjas aan te trekken als je naar buiten gaat.
Als de zon opkomt, zeg dan rustig: "Ach, die gaat wel weer onder".
Je wordt deze week zeer waarschijnlijk niet lastiggevallen door UFO's of spoken.
Als de maan 's middags opkomt, is het binnen een week weer volle maan.
Je kans op het winnen van de hoofdprijs in een loterij is deze week uiterst klein.
Als je deze week zwanger wordt, heb je een behoorlijke kans dat het kind een jongen is.
Als je deze week stopt met roken zul je waarschijnlijk binnen een maand weer beginnen.
Een uitzonderlijke stand van Mars en Uranus ten opzichte van elkaar heeft voor jou geen enkele betekenis.

En als uitsmijter nog even een karakteranalyse van je sterrenbeeld, aangenomen dat je valt onder één van de gangbare twaalf:

Uw aspiraties zijn vaak nogal onrealistisch. Het ene moment bent u extravert, aardig, gezellg, terwijl u het andere moment introvert, lusteloos en gereserveerd bent. U hebt ontdekt dat het onverstanidig is om u zelf al te zeer bloot te geven. U gaat er prat op dat u een onafhankelijk denker bent en andermans meningen niet aanvaardt zonder overtuigend bewijs. U houdt van enige verandering en afwisseling, en wordt niet graag gehinderd door restricties en beperkingen. Er zijn momenten waarop u zich ernstig afvraagt of u de juiste beslissing heeft genomen of ergens goed aan hebt gedaan. Uiterlijk gedisciplineerd en beheerst, bent u innerlijk vaak tobberig en onzeker.
Uw seksuele adaptatie heeft u voor enkele problemen gesteld. Hoewel u enkele karakterfouten hebt, bent u in het algemeen in staat die te compenseren. U bezit heel wat ongebruikte kwaliteiten die u niet heeft uitgebuit. U bent geneigd kritisch tegenover uzelf te zijn. U wilt heel graag dat andere mensen u mogen en bewonderen.

(Ray Hyman in Skeptical Enquirer)

Ik wens je een bijzonder gunstige maan- en sterrenstand.